# ID: svediakorp-law10
# author: 
# authorBorn: 
# pseudonym: 
# translator: 
# title: Östgötalagen
# subtitle: Fragment M
# originalTitle: 
# manuscriptDate: 1340--1360
# originDate: 1290
# retrieveDate: 2019-10-09
# sourceDescription: Description from Fornsvenska textbanken (https://project2.sol.lu.se/fornsvenska/): "Östgötalagen anses normalt vara tillkommen vid slutet av 1200-talet, ca 1290. Den finns bevarad i sin helhet i två handskrifter (A från 1300-talet och F från slutet av 1500-talet). Dessutom finner vi ett fullständigt 1600-talstryck (B) efter en förkommen gammal handskrift och flera fragment av relativt hög ålder (1300-talet). Handskrifterna består delvis av fragment som bl a limmats på pärmarna i andra hanskrifter. Dessa texter är delvis mycket fragmentariska. För en beskrivning, se Ståhle i SFSS 7. Texten är inskriven efter Emil Olssons utgåva (SFSS 41) av Muriel Norde vid Amsterdams universitet. Sidnumer i utgåvan markeras med '#'. Det fragment som betecknas N består av två pergamentsblad och återfanns som omslag till en räkenskap från 1625. Den finns nu i Köpenhamn, med signum AM 1056 4:o fragm. V. Skriften är från första halvan av 1300-talet."
# genre: law
# subgenre: 
# location: Östergötland
# language: sv
# languageVariety: 
# codeswitching: 
# originalLanguage: 
# manuscript: Holm B 196
# manuscriptChapter: 
# manuscriptPages: 
# printer: 
# printedVolume: Svenska Fornskriftsällskapets Samlingar
# printedIssue: SFSS 41 
# printedPages: 
# printedDate: 
# editor: 
# publisher: 
# digitisationMethod: manual transcription
# transcriptionPrinciples: diplomatic
# transcriber: Muriel Norde
# retrievedFrom: Fornsvenska textbanken (https://project2.sol.lu.se/fornsvenska/)
# retrieveFormat: RTF
# annotation: tokens
# annotationMethod: automatic
# words: 4,804
# sentences: 312
# sentenceOrder: original
# URL: https://project2.sol.lu.se/fornsvenska/05_Filer/OgL-M.rtf
# cite: 
# availability: CC-BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/)


# 13 

	 Hskr. M.

huar hemula sær sialuer. oc ﬂriﬂi maﬂer eg sæ hemula ma. Nu vm alla iorﬂa delo. ﬂa scal væria a ﬂriﬂio fæmtenne. ællas oc ﬂa ut gæua. vtan han haui forfal som stæmt var. ﬂæt ær hans forfal ligger sialuer siuker. ælla ær i rikisins ﬂianist. alla han far sua stæmna. æt yuærsto fæmt cumber i fasto. ælla hælghum dagh. ællar oc ﬂæn hemula scal androm iorﬂ han ær vtan lanz oc lagsaghu. ﬂa scal han lata suæria mæﬂ tuem. æt min hemuls man ær vtan lanz oc lagsaghu. ælla ligger siuker oc hauer san forfal. Nu stæmnes ﬂem manne ﬂing som sialuer a hemula sær. Nu varﬂer han siuker. oc ær i sotta siang. sua æt han ær eg før væria. ﬂa scal han læta tua mæn biæra sin vitne. æt ﬂy var han eg i dagh hær æt han ligger i sotta siang. Nu clandas iorﬂ firi manne oc stæmnes vt ﬂry ﬂing. oc siter tua fæmter. ﬂa scal ﬂy eg væria æt han cumber eg ﬂriﬂio fæmt at sitia. Nu stæmnis ﬂing oc clandar ﬂæn iorﬂ som eg orkar gen væria. oc vil eg sialuer standa a ﬂriﬂio fæmt oc staua ﬂa scal tua mæn af ﬂinge namna. som staua sculu hans eﬂa. ﬂa vari sua laggiort som han sialuer stauaﬂe. | Nu stæmner man oc clandar iorﬂ. oc cumber ﬂriﬂi fæmt i forfal.

# 14 nu uil han eg mera stæmna. ﬂa scal han sialuer stæmna fiarﬂa ﬂing. oc væria a ﬂere fæmt mæﬂ lagha domum. Haua tue mæn iorﬂ køpt kænnas baﬂe viﬂer. Nu sculu ﬂer baﬂe a hemuld lita. ﬂa a ﬂæn iorﬂ hemuld fylgher. Nv scal hin biæra til værﬂa. oc viﬂerlaxøres. mæﬂ fæstom oc køpom. ﬂa scal hin vt lata værﬂ oc viﬂerlaxøre. ælla gen ganga æt han giorﬂe aldreg køp viﬂer han. stande siﬂan til hæræznæmd huar ﬂera sannare hauer. Nu æn han suær sua. æt iak salde ﬂæssom før. oc dyl eg æt han hafﬂe hanom salt. ﬂa ær eg ﬂæt tuæsuøre. ﬂa aghe ﬂæn iorﬂena som han hemulaﬂe. oc ﬂer takin værﬂ oc viﬂerlaxøre af ﬂøm som salde. Nu stæmnes vt laghasoknen. oc vær huarghen ﬂera. ﬂa a hin iorﬂena haua som stæmde. oc laghasoknen in til hans som stæmt var. oc han aghe aldreg vald mer ﬂa iorﬂ væria vtan han haui forfal som før ær sagt. Nu scal alla iorﬂa delor innan nat oc iæmlanga vt stæmna. stæmner eg sua ﬂa ær ﬂæt ogilt han hauer stæmt. Nu magho eg flere iorﬂ attara i iorﬂa værnenne standa æn en. Nu sægher man iorﬂa værn olagleca vara gangna. stæmne ﬂry ﬂing. oc ﬂrea fæmte. ﬂa scal hin a ﬂriﬂio fæmt vita mæﬂ eﬂe fiughurtan manna. æt han hauer ﬂe iorﬂ lagvart. brister at eﬂe bøten ﬂe før suoro firi olagh. Nu biﬂar han kununxræfst vm. ﬂa scal hæræznæmd vita huat hælder ﬂæt ær lagh ællar olagh. Nu vil man iorﬂa værn fæsta oc taka. sæmber ﬂøm a baﬂom ﬂa ær lag giort. sæmber ﬂem eg a ﬂa scal ganga at yuærsto fæmtenne. Nu ﬂa man vær iorﬂ. ﬂa scal han ﬂær mæﬂ eﬂenom stande som iorﬂen ær ﬂøn som han clandar

# 15 firi hanom. clandar han tompt oc alt ﬂæt til tompttenna ligger. ﬂa scal han standa a tomptenne oc væria alt ﬂæt til hænna ligger. Clandar han i akrom. ængiom. ælla scoghe. ﬂa scal han standa ﬂær ﬂæt ligger han clandaﬂe. oc væria. gær han eg sua. ﬂa gær han olagh. Nu stæmne man firi iorﬂa auærkan. ﬂa scal han stæmna ﬂøm som a værkar. ær ﬂæt lanboe. ﬂa stæmne hanom lanboen stæmne iorﬂ æghandanom. vil han hemula. ﬂa ær lanboen osaker. vil han eg. ﬂa a lanboen vita mæﬂ eﬂe fiughurtan manna. æt han fæste hanom. oc ﬂa a iorﬂ æghanden bøta firi aværkan. oc eg lanboen. | Nu æn iorﬂaræghanden dyl. ﬂa scal han dylia mæﬂ tolf manna eﬂ. ﬂa eﬂa scal ofæsta. oc otakaﬂa ganga. a yuærsto fæmt. siﬂan viti hæræznæmd huat ﬂær ær sant vm. Nu æn lanboen orkar eg lups eﬂenom. ﬂa bøte han firi auærkanena. Nu stæmna tuer mæn firi iorﬂa delo. oc væria baﬂer. ﬂa scal hæræz næmd vita huar ﬂera sannare hauer. huilikin ﬂera hon fælle ﬂa ganger laghasoknen in til hans. Nu æn hin vær som stæmde. ﬂa ganger laghasoknen in til hans som quar sat. oc eg varﬂe. oc aghe aldreg vizorﬂ ﬂa iorﬂena mer væria. vtan han forfal haui som før var sagt. Nu æn han hauer ﬂøn forfal. ﬂa scal til ﬂings fara. oc læta sin forfal biæra. oc suæria. oc doma taka. oc siﬂan ma han fiarﬂa ﬂing stæmna. oc sina iorﬂ væria. Nu æn hin varﬂe som stæmt var. ﬂa ganger laghasoknen in til huarghins ﬂera. ﬂy æt han matte eg væria før æn a yuærsto fæmt. Nu sæl man manne iorﬂ. oc annar (far) til oc aværkar at ostæmdo. ﬂa scal ﬂæn som fanget hauer stæmna hemuld sinne. ﬂa scal hemulsman stæmna

# 16 ﬂøm som aværkaﬂe. oc bipia hån sea hemuls eﬂ at sæ oc siﬂan scal han i ﬂriﬂio fæmt hemula. oc | eg løpes eﬂ gæra. Nu aværkar man manz egn. orkar eg dylia ﬂæt. oc orkar eg lups eﬂe. ælla oc sialuer væria. ælla far eg hemuld. oc gær oﬂolbrut. gæuer vt a yuærsto fæmt. ællar før. bøte ﬂrea marker. Nu aværka han flere manna iorﬂ oskipta. oc oskilda mællom ﬂera. bøte ﬂrea marker. ﬂa scal han ena marc malsæghanda ræt halda til ﬂriﬂio fæmt. oc ﬂa vtan a bøta ﬂøm som æfti kære. æn po æt pe sen eg alle vib yuærsto fæmt som i iorﬂenne atto. kæra per siﬂan til ﬂa sculu ﬂer suæria mæﬂ eﬂe fiughurtan manna æt han hiolt til yuærsto fæmt. Nv kræfia ﬂer alle sænz. ﬂa scal han ﬂaghar bøta. oc eg til ﬂriﬂio fæmt halda. Nu aværkar man ﬂa iorﬂ som lut skipt oc laghskipt ær mællom manna. ﬂa bøte ﬂrea marker firi huaria ﬂa iorﬂ han aværkaﬂe annars manz lut skipta. oc lag skilda Nv aværkar by iuir skiæl sin a annan by. bøten o alle ﬂe aværkaﬂo huar ﬂera ﬂrea marker. taki sua huar af botenne som han a i bynom. ena lagha sokn bøter alder by. Nv taker man pænninga lane af androm. oc sæter iorﬂ sina at vaﬂia fæst at pante. oc skil sua firi æt cuma eg pænningane a ﬂøm | dagh. ﬂa vari ﬂæt adalfæst. Nu cuma eg pænningane a sama dagh som sagt var. oc hin hauer siﬂan vm ﬂry ar. oc ﬂrim flera. ﬂa ær ﬂæt adalfæst. Nu sægher ﬂæn som satte iorﬂena eg vara adalfæst. ælla sægher eg vara at daghenom cumit. ﬂa a ﬂæn vizorﬂ adalfæst vil vita. Nu æn man vil iorﬂ sina at pant vt sættia. ﬂa scal han frændom først biuﬂa. vilia ﬂer eg a hana pænninga lana. ﬂa scal han til

# 17 ﬂingx fara. oc doma taka sættia huem han vil. Nu æn han ær eg a cumin mæﬂ elde oc ærne. oc eg skipat som at væﬂiom hauer. ﬂa a hin vizorﬂ som ryua vil. sua æt stæmne hin ﬂry ﬂing. oc ﬂrea fæmter som at væﬂiom hauer. sægher vte vara e stæmnodaghen. oc beﬂes ater iorﬂena andvarﬂa sik. ﬂa scal han sua suæria tuænne fiughurtan manna eﬂa. annan sua æt han sær aldreg af hænde. oc annar hæfﬂar eﬂ æfter. Nu æn han ganger uiﬂer æt han satte hanom iorﬂena. ﬂa a hin vizorﬂ. vita mæﬂ eﬂe fiughurtan manna. æt han satte hanom. at væﬂia fæst. oc eg at adalfæst. oc annan fiughurtan manna eﬂ. oc læggia fram sua manga pænninga som iorﬂen stoﬂ firi. sua æt ﬂem samu pænlninga bøﬂ han a ﬂera stæmno dagh. oc han wlte sialuer. æt han vilde eg viﬂer taka. oc luca vt pænningana. Nu skil ﬂøm a han sægher vara færre pænningana æn han vt læﬂe. ﬂa scal han vita ﬂem æmgoﬂa mæﬂ eﬂe fiughurtan manna. som ﬂe han intok. Nu skil ﬂem a vm daghen. annar sægher vara førra. oc annar eg. ﬂa star ﬂæt a fæstnaﬂa manzens vitnom. Nu æn han suær amote. siﬂan hin hauer sua swrit som ær sagt. oc viter æt han hauer fanget mæﬂ adalfæst af hanom. ﬂa scal hæræz næmd vita huat ﬂær ær sant vm. Nu æn flere mæn æntiggia brøﬂer. ællar en by kænnas viﬂer ena iorﬂ. ﬂaghar vart ær firi enom. ﬂa ær vart firi allom. æn ﬂer dela aller et mal. Nu æn sina lund kænnes huart ﬂera viﬂer iorﬂena. ﬂa scal han særlytis firi huariom ﬂera væria. Nu scal eg æfter iorﬂa delo lionga ﬂing stæmna. oc eg æfter ﬂing. oc eg fæmter. buz eﬂa sea. Nu delas ﬂer viﬂer annar kallar fang. oc annar 

# 18 fæﬂrene. bor huarghen ﬂera a. kippas ﬂer vmskylder. ﬂa scal fæﬂrene standa. oc fang firi ganga. Nu bor hin a fanget hauer. ﬂa rinda fang fæﬂrene. Nu delas ﬂe viﬂer forna fæﬂrene. oc I fanga fæﬂrene. oc kippas vm skylder. ælla aværka baﬂer. ﬂæt som ﬂer dela. ﬂa scal forna fæﬂrene standa oc fanga fæﬂrene firi ganga. Nu bor hin a som fanga fæﬂrene kallar. ﬂa rinder ﬂær fanga fæﬂrene. forna fæﬂrene. Nu vil kirkia egn sinne køpa. ﬂa scal biscupe til sæghia. ælla prouaste. køpa til iamnaﬂa. firi ﬂy æt vghurmagha køp. ællar kirkio ma eg andra lund køpa vtan til bætra. kæres ﬂæt ﬂa scal til iæmnaﬂar. ællar køp ater ganga. Wil kirkia ællas closter egn sina sælia. hana hører eg til ater buz. Køper biscuper egn dør han. ﬂa æruer han kirkia. æn han hauer eg scaparua. oc ﬂa iorﬂ han køpte. væri sua ﬂæn biscuper æfter cumber. som fæﬂrene sit. Samuleﬂ closter oc kirkia. Nu æ huar bonde scal til hemuls lita. ﬂa lite til hemuls. biscuper. closter oc kirkia. Nu ma eg vghurmaghans iorﬂ skiptas vtan til bætra. ælla til iæmnaﬂar. varﬂer hans malsman sua fatøker. æt han orkar eg ﬂøn vghurmagha barn føﬂa. ﬂa scal han androm ﬂera frænda til sæghia. æt han taki oc føﬂe ﬂøm. oc eg ﬂera iorﬂ sæli. Vil han eg. ﬂa scal han til ﬂings fara. oc ﬂær vi[tra] …

Nu clandas firi hanom. oc kallas ran takit vara Nu a eg rantakit leﬂa. Nu nar han eg hemuld sinne. oc eg løsnom. løser hin mæﬂ eﬂe. æt ﬂæt var af hanom rantakit. ﬂa scal han ganga til

# 19 ﬂæs ﬂær vin var at mæﬂ swrnom eﬂe. æt ﬂæt løstes af mik firi rantakit. oc ﬂy ær iæk hær værﬂer til virﬂning minna ganga. sua scal vinen ganga til salans

[N]v uil kununger ræfst sina sea.
	ﬂa scal hæræz næmd næmna baﬂe ﬂe viﬂer vara som uiﬂer delas. oc iaka ﬂøm mannom som næmnas i næmdenna ﬂa scal sannindamæn i næmdena sættia. oc eg uiﬂerdelomæn. oc eg ﬂera vilda mæn ællas frænder ﬂera. Nu siter man quar cumber eg til kunungx ræfst. bøte ﬂrea marker ælla uiti lagha forfal sin. ﬂæt ær hiær lagha forfal. ær sialuer siuker. ælla siter iuir siukom. ællar ær a forfiæti fians sins. ﬂa uiti ﬂæt mæﬂ eﬂe fiughurtan manna. æt han var a lagha forfallom. Nu næmnis man i næmd. syn oc vil eg i ganga. hætte uiﬂer ﬂrim marcom.

Tæssin mal agho a kunungx næmd. slitas. al edzørø. al tuæsuære. alla olagha eﬂa | kniflag. kunungx dom brut. allar iorﬂa delor. al høgmæle. al fiæﬂertiug mal. al morﬂgiald. oc ran. oc olagha næmder. sua oc æn ﬂri gæua enom ﬂiufsak. Nu vil kunungx soknare fiarﬂungx næmd sea. ﬂa scal fiarﬂungs høfﬂinge næmd giæra. kumber bonde eg til ﬂingx bøte ﬂrea øra. siter alder fiarﬂunger quar bøte ﬂrea marker. ﬂæssin mal agho a fiarﬂungx næmd slitas. al ﬂræmærkes mal lagstæmd. oc lagcallaﬂ til lagha sokner. æn ﬂa æru eg iorﬂadelor. oc ær eg lionga ﬂing før stæmt. ﬂa æn ﬂæt ær før stæmt. ﬂa kumber ﬂæt eg til fiarﬂungx næmd. Nu æn lionga ﬂing

# 20 ær eg før stæmt. ﬂa scal næmden fælla hin firi ofsot. ælla annan ﬂera firi vanbuﬂit. oc eg han sialuer værria sik huatte hin ﬂær sotte. oc eg ﬂæn firi var stadder soknenne. ganga ﬂer laghum vp a. ﬂæt ær gen laghum. Nu var ﬂæt sua først. var man lagwnnen. ﬂa sculde han næma. sua oc firi giald. ﬂa matte næma eg innan garﬂ oc grinda stulpa. næmde han sua ﬂa hafﬂe han firi næmt sakenne. oc sinom ﬂrim marcom. ﬂa gafs ﬂæt af i knuz kunungx daghum. æt eg matte næma oc huar som næmde. han haflpe firi næmt sakenne | oc sinom ﬂrim marcom. æ firi huat han næmer hælder firi gi(ald) ællas firi sak. far ﬂæn døﬂ ællas acomo nam gør vari ogilt. gør han naquat. vari tuægilt. sua æru oc nu lagh. ﬂa staddes oc sua. æt varﬂer man lagwnnen firi minne sak. æn gislinga
 brut. ﬂa sculde ﬂ(æ)t ræfst biﬂa. ræfst sculde huart ﬂriﬂia ar va(r)a. H(u)ar ﬂa fældez. oc vilde han eg bøta. ﬂa sculde ﬂing hem til hans næmna. oc miata vt sak hans. først malsæghanda. sua skipto ﬂer siﬂan ﬂær ﬂinge fylgﬂo ok eg kununger vtan han sialuer fylgﬂe. Nu siﬂ(a)n ﬂa com ﬂæt sua. æt han taker huat han ær næ(r æ)llas eg. Nu gaf ﬂæt sua birghe iarl. æt siﬂan ræf(s)t hauer lagwnnet malet. ﬂa scal læggia stæmno d(a)gh. æn ﬂe bøta vilia. uilia ﬂer eg bøta. ﬂa scal næmden ﬂøn som fælde hem fara til ﬂera. oc læggia af barnanna lut. oc husfrunna lut. oc af hans luti miæta sua mykit som han ær fælder at. Nu vær han gozet oc gær nacrom acomo. huat ﬂæt ær hælder i garﬂe ællas vtan garﬂ. ﬂa bøten tuægilde. far han acomo vari ogilt. Nu æn næmda mæn vilia e
g taka firi hanom. ﬂa bøten ﬂrea marker. 

# 21 æn ﬂer haua eg for | (fal) Nu æn ﬂæt ær igøtlande. ﬂa scal ﬂæt som bø(tes f)ørst i ﬂry skiptas. siﬂan taki en lut kununger oc s(ok)nare hans. annan lut biscuper oc soknare hans. ﬂ(riﬂ)i luter skiptes i ﬂry. æn lut malsæghande. an(nan) lag manne. ﬂriﬂia hæræzhøfﬂinga. Nu i sma(landom) ﬂa skiptes ræfst i ﬂry. en lut malsæghan(da). annan kununge. ﬂriﬂia hæraﬂe. en ﬂæn lut (tak)er kununger firi ensac sina. Nu ma eg taka firi (ann)ur mal. æn ﬂøn i kunungx ræfst fællas. taker (han) firi annor mal. ﬂa bøte som skils i rans ma(lom) Nu scal garﬂa næmd gæra (til ﬂæs) by(a)r som naquar granne kærer til annars (æt) han hauer skaﬂa fanget vm sit korn. til ﬂæs byar som ingærﬂis ær mæﬂ ﬂem. oc eg til flere byar Nv scal broa næmd gæra h a fiarﬂungx ræfst. ﬂa (scal) næmden vita til mykils hon fælle brona. huat hælder hon fælle allan by. ællar huarn bonda som eg hauer bygt. sua scal oc garﬂa næmd uita huru høgt hon fælde garﬂen. Nu fæller næmd garﬂ ælla bro. oc næmna til mæn ﬂem som fælla. ﬂa ma eg eﬂ amote næmd ganga Nu æn han trøster sik æt | han sant hauer. ﬂa scal han sua manga pænninga i borghan sættia. vndi kunungx dom. ælla lagmanz som han ær fælder at. ær ﬂær san syn til. æt ﬂe æru osaki. ﬂa agher kununger ælla lagman ﬂøm osaka døma. æru ﬂer osaki bøten eg. oc eg amote næmd gangen. Nu æn næmden fællær sua. æt hua som garﬂen ælla brona a. oc ﬂem a fa. mæﬂ lagha skipte han fælla ﬂer. oc næmna ængin til. ﬂa ma han dylia æt han a eg ﬂa bro. ælla ﬂæn garﬂ byggia suærin ﬂo varlica ﬂæn eﬂ. æt synen bryte eg

# 22 atran. Nu fæster man eﬂ firi fult oc fiæﬂertiugt. ﬂæt ær eﬂer ﬂrætølftør. half næmt. oc half onæmt. Fæste man eﬂ firi siæx marka sak. ﬂæt ær ﬂuætølftør eﬂer half næmt. oc half onæmt. Fæste man eﬂ firi ﬂriggia marka sak. ælla siæx øra sac. ælla ﬂriggia øra sac. ﬂæt ær tolf manna eﬂer. Nu æn man fæste tolf manna eﬂ firi ﬂriggia øra. ælla siax øra sac. oc falz ﬂæn eﬂer. ﬂa bøte ﬂrea marker fulla. vtan ﬂæt firi giald se. Falz tolf manna eﬂer ﬂæn firi giald ær fæster. ﬂa falz han til gialz. oc eg til mera Nu ær annat sac. oc annat giald. dyl man sac firi kununge. ællas | malsæghanda. ællas hæraﬂe. falz at eﬂe ﬂem. ﬂa fælles ut saken. oc mæﬂ ﬂrea marker. Nu æn man kræfs minna æn ørtogh giald. ﬂæt ær hans sialfs eﬂer. Kræfs han minna æn øres giald. ﬂæt ær hans eﬂer oc annars mæﬂer hanom. Nu æn han kraefs minna æn half fæmte ørtogh. ﬂa ær ﬂæt hans sialfs eﬂer oc tuæggia mæﬂ hanom. Kræfs han half fæmte ørtogh. ﬂa børias ﬂær tolf manna eﬂer. brister at eﬂe oswrnom. ﬂa bøte vt gialdet. oc eg mera. ganger han eﬂen oc brister siﬂan. ﬂa firi men ﬂa bøte biscupe firi men ﬂrea marker. brister firi olagh bøte kununge. oc malsæghanda. oc hæraﬂe ﬂrea marker. Nu fæster man androm eﬂa ﬂa scal han taka vælia som eﬂen fæster ﬂrea scal han i val lata. oc hin siﬂan af taka ﬂæn som han vil. ﬂæn sakena gæuer oc boanda mæn. Nu scal til ﬂrætølfs eﬂar ﬂri taka vara. til tuætølfs eﬂar tue taka vara. til tolf manna. ælla fiughurtan manna ælla fæmtan manna eﬂ scal en taki vara. Nu alt ﬂæt ﬂrætølftar ælla tuætølftar eﬂa sculu vara. ﬂa scal half næmt. oc half onæmt vara.

# 23 Nu i allom fiughurtan manna eﬂom. ﬂa scal tuaa næmna ﬂem | som vitne sculu biæra. Nu vil man til tuætølfs. ælla ﬂrætølfs eﬂa sæghia. ﬂaghar enom taka ær til saghat. ﬂa ær allom. Nu sægher man til eﬂar. han scal haua mæﬂ sær tua mæn. oc hitta hema eﬂa takan. Nu rinder han vndan oc vil eg ræta. stander a tompt hans. oc leﬂer han ope. ser ater i ﬂere. ﬂa ær lagsaghat til. Nu skil ﬂem a. hin ﬂær til sagﬂe sægher. æt han varaﬂe til eﬂar sua æt hin visse. hin nekar. ﬂa ær ﬂæt takans vizorﬂ. æt han visse eg. æt hanom var til eﬂar saghat. brister at eﬂe bøte ﬂrea markar firi tak villo. ﬂa a takin haua mæﬂ sæ tua mæn. ganga i garﬂ ﬂæs eﬂen fæste. oc sæghia til um fæmt. Nu ær eg han sialuer hema. som eﬂen scal føra. cumber hem ﬂrim natom firi fæmt. ﬂa scal han eﬂ føra. ﬂa agho ﬂer fæmt a miﬂmunda søkia som dela. Nu cuma ﬂer a fæmt takin oc sakin. Nu tæl takin væte fram. oc vil vila. edzoret. oc ﬂæn ær ﬂær som føra scal. Nu kumber eg ﬂæn som sea scal. cuma forfal hans. ﬂa a eﬂer andra til sægn. Nu kumber huarghin ﬂera. agha aldreg siﬂan ﬂæn eﬂ sea. ﬂa scal han haua stæmno manna eﬂ. ﬂera tuæggia ﬂæt visso. oc a stæmno varo. æt alder ﬂæn ræter. ﬂær var fæster. ﬂa var ﬂær framme. oc ﬂu wlte sialuer. | et ﬂu vilde eg sea. Nu cuma ﬂer aller a stæmno. hin at mæle. taki oc saki. Nu skil ﬂem a vm edzøret. ﬂa ær ﬂæt takans uizorﬂ vita huru han var taki at eﬂe. oc huru manga manna eﬂe han var taki at. Nu stauar han manne. oc ganger burt siﬂan. oc vil ge eﬂ sea. ﬂa (a) takin suæria niﬂer edzøret. siﬂan agho stæmno mæn staua. oc hete laghgangen.

# 24 Nu ræner ﬂæn boc af ﬂem som sea scal. ællar ﬂæn som føra scal ﬂæt ær ﬂriggia marka sak. ællar tolf manna eﬂer. æt han rænte eg boc af ﬂem. giter han dult æt han rænte eg bok af hanom ﬂa vari hans eﬂer fallen. Nu suær taki vilt edzøre niﬂer. viller firi ﬂem som sea scal ælla hanom som flytia scal. kære annar (ﬂer)a (tu)iggia. ﬂa viti mæﬂ eﬂe tuæggia manna. oc tolf (æft)er. æt han bar sua tax mal sin som han v(ar) ta(ki) at eﬂe. brister at eﬂe bøte ﬂrea mar(k)er. Viller han firi ﬂem føra scal eﬂen. oc han ganger eg (ﬂy si)n (eﬂ o)rkar ﬂa taki eﬂe fiughurtan manna. æt han bar su(a) som atte oc lagh varo. ﬂa vari ﬂæn eﬂer fallen. Nu orkar taki eg ﬂem eﬂe. ﬂa bøte som skilt æ(r). oc ﬂæn eﬂer haui andra til sægn Nu ville takin firi ﬂem eﬂen scal sea. oc hin ganger …

i eﬂenom. bøten ﬂæs ræt som eg gaf vr eﬂenom. Nu gæuer man flerom sac firi et mal. ﬂa ma eg saker sakan væria før æn han hauer sialuan sik uart mæﬂ lagha eﬂom. ælla lagha botom. ﬂa ma han annan væria. oc i vitnom standa. Nu gæuer man døﬂom sac. ﬂa scal han vita mæﬂ eﬂe fiughurtan manna. æt han garﬂ bar hanom ﬂa sac mæﬂ stæmdo ﬂinge quikum. oc quiﬂafullum. orkar han hem eﬂe. ﬂa scal arue hans bøta. ælla dylia firi sak ﬂa samu. orkar han eg eﬂe. ﬂa aruen huatte bøta ællas dylia firin. Gæuer bonde bonda sac. han scal vm manadagh i garﬂ hans ganga. tua mæn mæﬂ sær taka. ﬂa ær hans ﬂing stæmna gild. oc hanom til ﬂings stæmna. Nu æn han hauer eg sua

# 25 ﬂa ær hans ﬂingx stæmna ogild. Nu ma han eg flerom stæmna vm daghen æn enom. æn kunugx soknare. oc biscups soknare. huar ﬂera ma ﬂrim mannom vm daghen stæmna. oc eg flerom. samu tua scal han a ﬂinge haua som han stæmde mæﬂ. oc atmæle gøra a ﬂinge. Nu cuma baﬂe a ﬂing hin som stæmde. oc ﬂæn som stæmt var. ﬂa scal skilamannen høra æn hin | tala laglica til hans. æfte ﬂy ræt ær. talar han ﬂæt til hans laghen sæghia sækta mal vara. stander hin framme biuﬂer ræt firi sic træ oc taka. vil hin eg uiﬂer taka. ﬂa of søker han. ﬂa a han bøta ﬂrea marker firi huart ﬂing. ﬂa scal hanom eg fæmt læggia siter han fæmt. oc ængin lagﬂe hanom. hætte uiﬂer ﬂrim marcom. Nu biuﬂer han hanom ængte ræt. ﬂa scal fæmt læggia hem til hans. vil han ﬂa ræt gæra ﬂa a ﬂæn eg saker vara som a fæmtenne gær ræt Nu møta hanom eg suar a ﬂingeno. ællas a fæmtenne. af ﬂæs aluom som stæmt var. ﬂa kære han. æt han gærﬂe hanom eg suar. ﬂa scal han dylia sua. æt iæk visse eg æt mær var ﬂing stæmt. ælla mær var forra til eﬂa sagt. æn ﬂy stæmde mær ﬂing. ællar iæk var siuker sialuer. ællar sat iuir døﬂom. ællar var a fiæti fear sins. ﬂæt ær lagha forfal. orkar eg eﬂe. bøte ﬂrea marker. ælla viti oc ﬂæt mæﬂer eﬂe fiughurtan manna. æt alder ﬂæn rætter hanom var skilder. han var hanom buﬂin a fæmtom. han wlt(e sial)uer æt han vilde (eg uiﬂer taka) Nv (biuﬂer han) ræt oc hin n vil eg uiﬂer taka vtan (stæmner oc søker) vp a han. | ﬂry ﬂing. oc ﬂrea fæmter. hætte æ uiﬂer ﬂrim marcom firi huart ﬂing. Nu æn han vil eg ræt gæra. a 

# 26 førsta ﬂinge. ællar a førsto fæmt. ﬂa scal han stæmna annat ﬂing. oc sitia andra fæmt. gær eg ﬂa hanom ræt. ﬂa ær han saker at siæx marcom. siﬂan scal han stæmna ﬂriﬂia ﬂing. oc sittia ﬂriﬂio fæmt. vil han ﬂa ræt gæra. annat ﬂera biuﬂer lanzlagh for sik. ﬂa scal han eg firi lagha sokn fallin heta. kære hin til han(s) hui han giorﬂe eg hanom ﬂæn sama ræt a førsto ﬂinge. oc førsto fæmt. ællar oc a andro ﬂinge oc andre fæmt. ﬂa ær ﬂæt hans uizorﬂ mæﬂ eﬂe fiu
ghurtan manna. ﬂer tuer ﬂa varo a fæmtenne han bøﬂ hanom ræt a førsto ﬂinge oc fæmt. sua tolf æfte. siﬂan andra tua ﬂæt visso. æt han bøﬂ hanom ræt a andro ﬂinge. oc andre fæmt
Nu kumber fiarﬂungx næmd før æn han stæmne lionga ﬂing. ﬂa gøme æt hon fælle eg ﬂæn firi socnenne sat. æn han giorﬂe ræt a ﬂriﬂio fæmt.
Nu æn han wil aldreg viﬂ rætto taka som stæmde ﬂa ma han fælla nu æn h(an wil eg ræt gæra) ﬂa fællen han firi wanbuﬂit Nu stæ(mner man manne) ﬂing ﬂem som eg var hema sialuer. oc kom eg h(em) firi fæmtena. ﬂa a ﬂøn stæmning | (ogild) vara. vtan ﬂæt se firi drap. ællar manhælgﬂa (mal) ﬂ(øn) han scal søkia sic firi. ællar iorﬂa delor. æn (ﬂæt ær) sua. æt han hitter han hema a førsta ﬂinge (oc flyr siﬂan) firi laghasoknenne. ﬂa ma han alla (sina lagha) sokner sama staﬂ ut søkia som han før stæm(de) æn ﬂo æt hin se tuæbola. oc far fran ﬂy bole. oc til annars. Nu ma eg lionga ﬂing stæmna firi iorﬂa del(o)r. Nu kumber fiarﬂungx næmd. oc bonde vil lionga ﬂing stæmna. ﬂa scal han tua mæn mæﬂ sær haua. ﬂa han til lionga ﬂings kumber ﬂa scal han læta tua mæn suæria. æt han hauer ræt stæmt lionga 

# 27 ﬂing. æfte ræti stæmd ﬂrv mal ﬂing. siﬂan sculu ﬂer biﬂa til hin cumber som suara scal. Cumber han. ﬂa scal først ræt gøra firi huwﬂ malet. æntiggia fæsta lagha bøter. ællas lagha eﬂa. siﬂan scal han vita mæﬂ tuem mannom. æt ﬂæn samas ræt han giorﬂe ﬂa hanom. han bøz hanom a førsto ﬂinge. oc førsto fæmt. Andre tuer ﬂæt vita. s oc nær varo. æt sama ræt bøﬂ han hanom a ﬂriﬂia ﬂinge oc ﬂriﬂio fæmt. siﬂan scal han tølftar eﬂa æfte huart vitne fæsta oc gæri ræt firi huwz malet mæﬂ eﬂe. ælla mæﬂ botom …





